Testosterone (تستوسترون)

Testosterone (تستوسترون) مصنوعی در سال ۱۹۳۵ توسط بیوشیمیست آلمانی آدولف بوتنانت و شیمیدان سوئیسی لئوپولد روزیکا سنتز شد که هر دو به دلیل فعالیت‌های علمی خود موفق به دریافت جایزه نوبل شدند.

Testosterone (تستوسترون) هورمون جنسی اصلی مردان است که به صورت مستقیم بر رشد بیضه‌ها و پروستات تأثیر می‌گذارد و نقش مهمی در ساخت بافت عضلانی، افزایش تراکم و قدرت استخوان‌ها دارد. علاوه بر این، تستوسترون مسئول بسیاری از عملکردهای مهم بدن انسان است؛ از جمله حفظ سلامت عمومی، احساس رفاه، افزایش میل جنسی، افزایش انرژی، تقویت سیستم ایمنی، جلوگیری از پوکی استخوان (کاهش تراکم استخوان) و محافظت احتمالی در برابر بیماری‌های قلبی.

تحقیقات نشان داده‌اند که حفظ سطح بالاتر تستوسترون در مردان مسن می‌تواند بسیاری از شاخص‌هایی را که با کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی مرتبط هستند، بهبود دهد؛ از جمله افزایش توده بدون چربی بدن، کاهش چربی احشایی، کاهش کلسترول تام و بهبود کنترل قند خون.

تستوسترون علاوه بر تعیین تفاوت‌های جنسی، در فرآیندهای مختلف بدن نیز نقش دارد. برای مثال، این هورمون جمعیت گیرنده‌های ترومبوکسان A2 را روی مگاکاریوسیت‌ها و پلاکت‌ها تنظیم کرده و از این طریق بر تجمع پلاکت‌ها در بدن انسان تأثیر می‌گذارد.

Testosterone (تستوسترون) در رفتار، خلق‌وخو و روابط عاطفی نیز نقش دارد و طبق گزارش‌ها حتی می‌تواند بر انتخاب شریک زندگی تأثیرگذار باشد. مطالعات نشان داده‌اند که توجه، حافظه و توانایی‌های فضایی از جمله عملکردهای شناختی مهمی هستند که در انسان تحت تأثیر تستوسترون قرار می‌گیرند.

شواهد اولیه نشان می‌دهد که پایین بودن سطح تستوسترون ممکن است یک عامل خطر برای کاهش توانایی‌های شناختی و احتمالاً زوال عقل از نوع آلزایمر باشد؛ موضوعی که یکی از دلایل مطرح‌شده در پزشکی افزایش طول عمر برای استفاده از تستوسترون در درمان‌های ضدپیری محسوب می‌شود.

Testosterone (تستوسترون) به دلیل توانایی خود در افزایش چشمگیر توده عضلانی و قدرت، مورد توجه ورزشکاران قرار گرفته است. این هورمون به عنوان یک ماده طبیعی بدن، همچنان محبوب‌ترین استروئید آنابولیک محسوب می‌شود و معمولاً به عنوان پایه اصلی بسیاری از دوره‌ها و برنامه‌های تمرینی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در بدنسازی، تستوسترون تقریباً همیشه به شکل استر تزریقی یا سوسپانسیون استفاده می‌شود، زیرا فراهمی زیستی خوراکی آن پایین است و مصرف دوزهای بالا از طریق پوست یا روش زیرزبانی امکان‌پذیر نیست.

تمامی انواع تستوسترون از نظر کلی ساختار مشابهی دارند: عامل فعال تستوسترون به همراه یک استر متصل که زمان آزادسازی و مدت زمان فعالیت ترکیب را تعیین می‌کند. به طور خلاصه، استرهای طولانی‌اثر، ماده فعال را به آرامی وارد جریان خون می‌کنند و سطح هورمونی پایدار و طولانی‌مدتی را ایجاد می‌کنند، بدون اینکه باعث ایجاد افزایش ناگهانی سطح هورمون شوند.

باید توجه داشت که در مردان، حدود ۵٪ از تستوسترون تحت فرآیند ۵α-احیا قرار می‌گیرد و به آندروژن قوی‌تر، یعنی Dihydrotestosterone (DHT) (دی‌هیدروتستوسترون) که با نام آندروستانولون نیز شناخته می‌شود، تبدیل می‌گردد.

از طرف دیگر، حدود ۰.۳٪ از تستوسترون توسط آنزیم آروماتاز، که در مغز، کبد و بافت‌های چربی وجود دارد، به Estradiol (استرادیول)، یعنی هورمون جنسی اصلی زنانه، تبدیل می‌شود.

بنابراین باید برای جلوگیری از عوارض احتمالی مرتبط با این فرآیندها، اقدامات احتیاطی لازم انجام شود. به همین دلیل توصیه می‌شود آزمایش خون انجام شود و در طول درمان پس از دوره (PCT)، در صورت نیاز از مهارکننده‌های آروماتاز (ترجیحاً آناستروزول) و همچنین SERMها مانند کلومیفن و تورمیفن استفاده شود.